Інфармацыйны ліст аб папярэджанні няшчасных выпадкаў на вытворчасці пры распрацоўцы ветравальна-бураломных лесасек, ўборцы небяспечных дрэў
Лесанарыхтоўчыя і лесасечныя работы ставяцца да работ з падвышанай небяспекай. Ад узроўню падрыхтоўкі, арганізацыі і правядзення такіх работ залежыць бяспека работнікаў, іх выконваюць.
З году ў год рэгіструюцца няшчасныя выпадкі на вытворчасці, якія адбыліся пры выкананні работ па валцы дрэў. Аналіз матэрыялаў завершаных спецыяльных расследаванняў няшчасных выпадкаў на вытворчасці, якія адбыліся ў 2025 годзе, паказвае, што асноўнымі прычынамі траўміравання з’явіліся:
парушэнне пацярпелым працоўнай дысцыпліны, патрабаванняў нарматыўных прававых актаў, абавязковых для выканання тэхнічных нарматыўных прававых актаў, лакальных прававых актаў па ахове працы;
знаходжанне пацярпелага ў стане алкагольнага ап’янення або ў стане, выкліканым спажываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьваючых сродкаў;парушэнне іншым работнікам патрабаванняў аховы працы;
прыцягненне да працы не па прафесіі рабочага (пасады служачага);
допуск пацярпелага да працы без навучання і праверкі ведаў па пытаннях аховы працы:
непрымяненне пацярпелым выдадзеных яму сродкаў індывідуальнай абароны.
Так, 03.02.2025 пры выкананні работ па лесасеку ў выніку ўздзеяння падальнага дрэва смяротна траўмаваны вальшчык лесу ДЛГУ “Каранеўская эксперыментальная лясная база Інстытута лесу Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі”.
Па выніках расследавання ўстаноўлена, што прычынай няшчаснага выпадку з’явілася парушэнне пацярпелым лакальных прававых актаў па ахове працы, якое выявілася ў заходзе ў небяспечную зону падчас вытворчасці работ па валцы дрэва.
21.02.2025 пры выкананні работ на лесасеку ў выніку ўздзеяння падзення дрэва цяжкую вытворчую траўму атрымаў вальшчык лесу ДЛГУ “Лельчыцкі лясгас”. Праведзеным спецыяльным расследаваннем устаноўлена, што пацярпелы пры выкананні работ у стане алкагольнага ап’янення парушыў параметры валкі дрэва і пакінуў яго недапіленным.
23.04.2025 пры выкананні работ па валцы зламанага дрэва смяротную траўму атрымаў дарожны рабочы філіяла Дубровенскае дарожнае рамонтна-будаўнічае ўпраўленне № 108 КУП “Віцебскаблдарбуд”.
У ходзе расследавання ўстаноўлена, што пацярпелы быў дапушчаны да выканання работ па валцы дрэва без наяўнасці адпаведнай кваліфікацыі па прафесіі рабочага “вальшчык лесу”, які не прайшоў навучанне, інструктаж, стажыроўку і праверку ведаў па пытаннях аховы працы.
19.08.2025 у выніку ўздзеяння падальнага дрэва пры выкананні работ па нарыхтоўцы драўніны смяротна траўмаваны грузчык РУП Докшыцкага раённага ўнітарнага прадпрыемства жыллёва-камунальнай гаспадаркі “Докшыцы-камунальнік”.
Па выніках спецыяльнага расследавання ўстаноўлена, што работы па валцы дрэў ажыццяўляліся без правядзення падрыхтоўчых работ на пасецы, якія ўключаюць ўборку небяспечных дрэў. Вальщиком лесу выконваліся работы па валцы дрэва пры знаходжанні ў небяспечнай зоне іншага работніка, не звязанага з выкананнем дадзенай працы. Акрамя таго, пацярпелы ў момант траўміравання знаходзіўся ў стане алкагольнага ап’янення і не ўжываў выдадзеныя яму сродкі індывідуальнай абароны (ахоўнай каскі).
Прыведзеныя прычыны няшчасных выпадкаў дазваляюць зрабіць выснову аб няякасным выкананні функцыянальных абавязкаў, захаванні працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны як пацярпелымі, так і кіраўнікамі і спецыялістамі, іншымі работнікамі.
Наяўнасць “асобасных” прычын няшчасных выпадкаў паказвае на неабходнасць на ўсіх узроўнях кіравання павысіць эфектыўнасць работы па інфармаванні работнікаў аб стане аховы працы на працоўных месцах, якія існуюць рызыках пашкоджанні.
Акрамя таго, неабходна ўлічваць, што ў рэспубліцы ў апошнія гады ўсё часцей назіраюцца небяспечныя метэаралагічныя з’явы — Штармавыя вятры, буры, ураганы, ліўні, якія наносяць значны ўрон лясным насаджэнням, і вялікі аб’ём работ выконваецца на ветравальна-бураломных лесасеках.
У мэтах прафілактыкі і недапушчэння траўміравання працуючых пры выкананні лесасечных работ, у тым ліку на ветравальна-бураломных лесасеках. Дэпартамент мяркуе мэтазгодным рэкамендаваць рэспубліканскім органам дзяржаўнага кіравання і іншым арганізацыям, падпарадкаваным Ураду Рэспублікі Беларусь, мясцовым выканаўчым і распарадчым органам запатрабаваць ад кіраўнікоў падначаленых (размешчаных на падведамнай тэрыторыі) арганізацый:
забяспечыць безумоўнае выкананне патрабаванняў Правілаў па ахове працы пры вядзенні лесною гаспадаркі, апрацоўцы драўніны і вытворчасці вырабаў з дрэва, зацверджаных пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь ад 30.03.2020 № 32/5;
дапускаць да работ асоб, якія маюць прафесійную падрыхтоўку, адпаведную характары работ, якія прайшлі інструктаж, стажыроўку і праверку ведаў але пытаннях аховы працы;
вырабляць падрыхтоўчыя працы да пачатку правядзення лесасечных работ;
забяспечыць выкананне работ па валцы дрэў у адпаведнасці з тэхналагічнымі картамі па распрацоўку лесасекі;
пры ажыццяўленні ручной валкі не дапускаць: валкі дрэва на сцяну лесу: пакідаць недопиленные ў працэсе валкі дрэвы; збіваць недонилеппые ў працэсе валкі або завіслі дрэвы з дапамогай валкі на іх іншага дрэва; спілоўваць дрэва, на якое абапіраецца якое завісла дрэва, або абсякаць сукі, на якія абапіраецца якое завісла дрэва; адпілоўваць ад камля завісла дрэва кароткія адрэзкі круглых лесаматэрыялаў (далей — чуракі); падсякаць карані, Камель або пень;
пры суцэльных і выбарачных санітарных рубках: прыбіраць перад пачаткам валкі дрэў завіслі сукі і вяршыні; валку небяспечных дрэў ажыццяўляць з ужываннем валочного прыстасаванні (валочнай відэльцы); валіць у першую чаргу найбольш небяспечныя дрэвы і сломы: дрэвы, якія маюць расколіны ад камля да вяршыні, да пачатку валкі ўмацоўваць;
пры наяўнасці некалькіх завіслі дрэў кожнае з іх здымаць асобна;
забяспечыць захаванне тэхналогіі пры распрацоўцы выкарчаваць і ляжаць дрэў;
адхіляць ад працы (не дапускаць да працы) асоб, якія не прайшлі ва ўстаноўленым парадку медыцынскі агляд, навучанне, інструктаж і праверку ведаў па пытаннях аховы груда, якія не выкарыстоўваюць неабходныя сродкі індывідуальнай абароны, а таксама знаходзяцца ў стане алкагольнага, наркатычнага або таксічнага ап’янення;
забяспечыць правядзенне кантролю за выкананнем работнікамі патрабаванняў па ахове працы ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб парадку ажыццяўлення кантролю за выкананнем работнікамі патрабаванняў але ахове працы ў арганізацыі і структурных падраздзяленнях, зацверджанай пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны ад I 5.05.2020 № 51.
